Volume 35, N 2 - novembro 2014
|
|
- Abstract / Resumo
- References / Bibliografia
- Citations / Citaes
DOI:10.5894/rh35n2-7
Este artigo foi apresentado no 12
Congresso da gua
e selecionado para submisso e possvel
publicao na Recursos Hdricos, tendo sido aceite pela Comisso de
Editores Cientficos Associados em 30 de maio de 2014. Este artigo
parte integrante da Revista Recursos Hdricos , Vol. 35, N 2, 77-87,
novembro de 2014.
Uso de cenrios de alteraes climticas para previso do
estado de Aquferos e EDAS. Caso-estudo: Melides
Using climate change scenarios to predict the status
of Aquifers and GDES. Case-study: Melides
Emlia NOVO1, Lus G. S. OLIVEIRA2
1 - Doutora em Engenharia do
Ambiente, Mestrado em Hidrogeologia, Investigadora Auxiliar LNEC
2 - Mestrado em Engenharia do Ambiente, ex-bolseiro de
Investigao LNEC
RESUMO
Apresenta-se uma projeco da evoluo das presses
sobre guas superficiais e subterrneas da bacia de Melides em cenrios
de alteraes climticas (cenrios de emisses IS92a, SRES A2 e B2) no
horizonte de 2100. A recarga e escoamento superficial nestes cenrios e
consequente variao do volume mdio da lagoa de Melides cruzaram-se
com a evoluo das presses qualitativas e quantitativas, tendo-se
admitido para a evoluo das presses quantitativas a estabilizao da
populao e actividades econmicas a partir de 2030, excepto na
agricultura em que se admitiram dois cenrios: (1) manuteno da rea
agrcola e culturas actuais, (2) reduo da rea agrcola. Para as
presses qualitativas admitiu-se a manuteno das cargas poluentes
pecurias e domsticas ao nvel de 2030 ena agricultura a manuteno da
carga por unidade de rea. Do cruzamento das cargas poluentes futuras
com a provvel evoluo do volume mdio na lagoa (dependente do
escoamento superficial e descargas do aqufero), obtiveram-se cenrios
de evoluo da concentrao de poluentes. Admitindo alterao das
necessidades hdricas e manuteno da rea agrcola, as taxas de
explorao variam entre 62 e 110%.
Palavras-chave: alteraes climticas,
interaces guas superficiais-subterrneas, EDAS.
ABSTRACT
This paper presents a projection of quantity and quality pressures upon
surface waters and aquifers of Melides watershed resulting from the
conditions expected under climate change scenarios IS92a, SRES A2 and
SRES B2 for the time horizon of 2100. Recharge and runoff values under
these scenarios and the ensuing change in Melides lagoon’s water volume
were cross-analyzed with the predictions of quantity and quality
pressures under these same scenarios. The pressures predictions
admitted a stabilization of the population and economic activities from
2030 onwards with the exception of agriculture were 2 sub-scenarios
were considered: (1) crop area remains unchanged, (2) crop area
shrinks. For the quality pressures the pollution loads per unit area of
crop and per livestock unit were deemed constant from 2030’s values
onwards. The superposition of the predicted pollution loads for the
whole watershed and the volume change of the lagoon gave a possible
pollutants concentration evolution trend in the lagoon. For a scenario
of water requirements changes and unchanged crop area exploitation
rates can change from 62 to 110%.
Keywords: climate change,
surface-groundwater interactions, GDEs.
Howden, S.M, Turnpenny, J. (1988). Modelling Heat Stress and Water Loses of Beef Cattle in Subtropical Queensland under Current Climates and Climate Change. CSIRO Wildlife & Ecology, Resource Futures Program, Integrated Global Change Impact Assessment Project. Working Document 98/03.
Loureno, N., Machado, C.R., Rodrigues, L., Vilhena, J., Pires, A., Norberto, S., Esteves, L. (2012). gua, Ecossistemas Aquticos e Actividade Humana. Uma Abordagem Integrada e Participativa na Definio de Estratgias Inovadoras e Prospectivas de Gesto Integrada de Recursos Hdricos no Sul de Portugal – PROWATERMAN. Relatrio da Task n. 2 – Analysis of Environmental and Socio-Economic Driving Forces. Universidade Atlntica, Barcarena.
Lobo Ferreira, J.P., Novo, M.E., Oliveira, L. (2013). Anlise da Contribuio das Fontes Poluentes para a Carga Total de Nitratos e Fosfatos que Afluem Lagoa de Melides por Transporte Subterrneo. 11 SILUSBA “A Cooperao para a gua”, Maputo, Moambique.
Masike, S, Ulrich, P. (2009). The Projected Cost of Climate Change to Livestock Water Supply and Implications in Kgatleng District, Botswana. World Journal of Agricultural Sciences, Vol. 5, 597-603.
Novo, M.E., Oliveira, L., Lobo Ferreira, J.P. (2013a). gua, Ecossistemas Aquticos e Actividade Humana – Projecto PROWATERMAN. Estratgias e Medidas de Gesto dos Recursos Hdricos da Bacia de Melides (Quantidade e Qualidade Qumica e Biolgica). Relatrio 128/2013 – DHA/NAS, LNEC, Lisboa.
Novo, M.E., Loureno, N., Machado, C.R. (2013b). Utilizao de Cenrios de Mudana para a Previso da Evoluo das Presses e do Estado das Massas de gua Subterrnea e EDAS. Caso de estudo: Melides. Parte I. Cenrios scio-econmicos. 10 Conferncia Nacional do Ambiente/XII Congresso Nacional de Engenharia do Ambiente, Aveiro.
Novo, M.E., Oliveira, L., Henriques (2013c). gua, Ecossistemas Aquticos e Actividade Humana – Projecto PROWATERMAN. Estratgias e Medidas de Gesto dos Recursos Hdricos da Bacia de Melides (Quantidade e Qualidade Qumica e Biolgica). Lisboa, LNEC, Relatrio 128/2013-DHA/NAS, pp. 278.
Oliveira, L., Leito, T.L., Lobo Ferreira, J.P., Oliveira, M.M., Novo, M.E. (2011). gua, Ecossistemas Aquticos e Actividade Humana – Projecto PROWATERMAN. Terceiro Relatrio Temtico – Resultados Quantitativos e Qualitativos das Campanhas de 2011 e Balanos Hdricos. Relatrio 291/2011-DHA/NAS, LNEC, Lisboa.
Oliveira, L., Novo, M. E., Lobo Ferreira, J.P. (2012a). gua, Ecossistemas Aquticos e Actividade Humana – Projecto PROWATERMAN. Componente do Ncleo de guas Subterrneas para o Desenvolvimento de Medidas de Mitigao em Melides. Relatrio 182/2011-DHA/NAS, LNEC, Lisboa.
Oliveira, L., Martins, T., Lobo Ferreira, J.P., Oliveira, M. M., Novo, M. E., Leito, T. E. (2012b). gua, Ecossistemas Aquticos e Actividade Humana – Projecto PROWATERMAN. Quarto Relatrio Temtico – Contributos para o Desenvolvimento de Medidas para uma Gesto Sustentvel dos Recursos Hdricos no Sul de Portugal. Relatrio 153/2012-DHA/NAS, LNEC, Lisboa.
Oliveira, M.M. (2004). Recarga de guas Subterrneas: Mtodos de Avaliao. Dissertao de Doutoramento em Geologia (Hidrogeologia), Faculdade de Cincias, Universidade de Lisboa, Lisboa.
Rounsevell, M.D.A., Reginster, I., Arajo, M.B., Carter, T.R., Dendoncker, N., Ewert, F., House, J.I., Kankaap, S., Leemans, R., Metzger, M.J., Schmit, C., Smith, P., Tuck, G., (2006). A Coherent Set of Future Land Use Change Scenarios for Europe. Agricultural Ecosystems & Environment, Vol. 114, 57-68.
Santos, F.D. e Miranda, P. (2006). Alteraes Climticas em Portugal. Cenrios, Impactos e Medidas de Adaptao, pp. 506. Projecto SIAM II. Editora Gradiva, Lisboa, Portugal. ISBN 989-616-081-3.
Silva, C.S., Weatherhead, E.K., Knox, J.W., Rodriguez-Diaz, J.A. (2007). Predicting the impacts of climate change – A case study of paddy irrigation water requirements in Sri Lanka. Agricultural Water Management, Vol. 93, 19-29.
Schavion S., Emmans G. C. (2000). A Model to Predict Water Intake of a Pig Growing in a Known Environment on a Known Diet. The British Journal of Nutrition, Vol. 84, 873–883.
Walid, A. (2009). Assessment of Climate Changes on Water Resources in Kingdom of Saudi Arabia http://portal.worldwaterforum5.org/wwf5/
enus/worldregions/MENA%20Arab%20region/Consultation%20Library/
Climate%20Change%20_Saudi%20Arabia.doc